طایفه‌هایی از قوم ترکمن (اُغوزها) که هزار و اندی سال پیش به هنگام زیستن در کرانه‌های روی سیحون به دست امیران سامانی به اسلام گرویده بودند، بعدها در ناحیه‌ای سکنا گزیدند که امروزه ترکمن صحرا خوانده می‌شود. این منطقه در ایران شامل قسمت‌هایی از استان گلستان و بخشی از شمالِ غربی خراسان است.
مهم‌ترین بخش موسیقی ترکمنی مجموعه آثاری است که توسط بخشی‌ها خوانده و نواخته می‌شود. بخشی‌ها نوازندگان دوتار (تامدیره)، آوازخوان و داستان‌گو هستند. ساز دیگری که بخشی را همراهی می‌کند، کمانچه است. آوازه‌های چوپانی و ساربانی به همراهی نی، آهنگ‌هایی که با نی برای تسکین یا درمان نواخته می‌شود، مولودخوانی، ذکرخوانی طلبه‌ها در حوزه‌های علمیه، لالایی ، مویه‌ها و... از دیگر نمونه‌های موسیقی ترکمنی ایران است.
موسیقی ترکمنی که تعداد نغمه‌های آن بالغ بر 500 آهنگ است هر کدام مربوط به ناحیه یا تیره‌ای خاص است اجرا می‌شوند. سازهای متداول در ترکمن صحرای ایران شامل دوتار (تامدیره)، کمانچه و چهار نوع نی است. قوپوزکه همان زنبورک است نیز توسط زنان و دختران ترکمن نواخته می‌شود.